دست و پا زدن بی حاصل سعودی‌ها در منطقه
عربستان سعودی در اقدامی بی‌سابقه، سفارت ایران در یمن را هدف موشک قرار داد که ظاهراً بر اثر برخورد ترکش های موشک های سعودی، خساراتی به ساختمان سفارت وارد آمده و نیروهای حفاظت سفارت ایران در صنعا نیز زخمی شدند. پیش از این در 31 فروردین ماه سال جاری، موشک‌های سعودی به چند متری سفارت ایران در صنعا اصابت کرده و شیشه‌های سفارتخانه شکسته شده بود اما خوشبختانه سفیر و کادر دیپلماتیک ما صدمه ندیده بودند که با احضار کاردار عربستان در تهران و تذکر جدی و ارائه یادداشت اعتراضی به عربستان درباره وظایفشان در قبال حفظ دیپلمات ها و اماکن دیپلماتیک همراه شد. اما این بار اوضاع متفاوت تر است.

جنگ سرد بین پادشاهی سعودی و جمهوری اسلامی ایران بیش از سه دهه پیشینه دارد. با این حال تنش های اخیر بر سر اعدام شیخ نمر باقر النمر اختلافات میان دو کشور را به اوج رسانده است. این یک بحران کامل خاورمیانه ای است که تحولاتش با چنان سرعتی پی در پی اتفاق می افتد که حتی برای ناظران امور خاورمیانه دنبال کردن آن چالش برانگیز است. تلاش برای یافتن ریشه های آن هم به داخل دربار سعودی بازمی گردد: پادشاهی سعودی که با فشار داخلی و خارجی روبه رو است به دنبال مشروعیت در بیرون مرزها می گردد، مشروعیتی که با تنش آفرینی منطقه ای حاصل می شود. چارلز فریمن، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، می گوید: "برای هفتاد سال به شکلی کاملا نادرست این تصور وجود داشت که حکومت سعودی ها ثبات ندارد. این نخستین بار است که ممکن است چنین باشد.” در بیرون مرزها، تهران، رقیب دیرین ریاض، تسلط سنتی سعودی ها بر منطقه و اتحادشان با واشنگتن را با تعامل با آمریکا بر سر مساله هسته ای تهدید می کند. جنگ در کشورهای همسایه، عراق و یمن که سعودی ها در آن درگیر بمباران هوایی خونینی علیه حوثی ها بوده اند، تنها به حس انزوای عربستان افزوده است.

علاوه بر این سعودی ها برگ برنده ای نیز در مقابله با ایران ندارند. جامعه شهروندی ایران در مقایسه با رقبای عربی‌اش از غنای غیر قابل مقایسه ای برخوردار است. از جنبه آموزش و فرهنگ، ادبیات و فیلم، علم و دانشگاه، فعالیت اجتماعی، اخلاق کاری و دینامیسم روشنفکری گرفته تا جنبه معروف به "قدرت نرم”، بین رقبای دو سوی خلیج فارس یک دریا فاصله وجود دارد. عربستان سعودی در عرصه توانمندی‌های اجتماعی و فرهنگی، نیز ظرفیت مقابله با ایران را ندارد. پادشاهی عربستان چنددهه‌ به این امر دل خوش کرده بود که جمهوری اسلامی از سوی غرب در حالت آچمز نگاه داشته شود و این کشور با خرید بالای تسلیحات، قدرت برتر منطقه باشد. این محاسبه‌‌ای استراتژیک بود که ظاهرا غلط از آب در آمده است. شکست های پی در پی در سوریه، یمن، عراق و لبنان و همچنین افول جایگاه بین المللی سعودی ها خود شاهدی بر این مدعا هستند.

در چنین شرایطی است که سه‌تفنگدار دستگاه رهبری عربستان سعودی (ملک سلمان و دو ولیعهدش) تلاش می‌کنند برای ترساندن رقیب قدرتمند خود، آن هم در آستانه رها شدن این رقیب از چنگ تحریم‌ها، منطقه را وارد آشوب کنند. امری با موفقیت کم و ریسک بالا که می‌تواند تمام منطقه را به درگیری کلان سوق دهد، اما این امردست و پا زدن بی حاصل سعودی ها در منطقه است. ریاض از یک سو به خوبی به ضعف های خود آگاه است و از سوی دیگر می داند که منطقه با یک تغییر بزرگ روبه رو است . همیشه کشور ها در این حالت تنش را به بالا ترین درجه می رسانند که یا میزان برد خود را بالا ببرند یا باخت های خود را لاپوشانی کنند و این دقیقا همان چیزی است که عربستان دنبال می کند.

عربستان با به کارگیری سلاح نفت و مذهب و نیروی نظامی و همچنین جنگ روانی و رسانه ای در پی گل آلود کردن آب منطقه است. در چنین شرایطی به نظر می رسد ایران باید با حکمت بسیار بالا و به صورت عاقلانه و با آرامش خاطر به دور از هر تشویش به دنبال تخفیف این بحران رفته و به هیچ عنوان در دام نقشه های عربستان نیفتد و مقابله به مثل نکرده و با روش های خاص خود بحران را به عاملی برای برد سیاسی تبدیل کند.


تاریخ : پنجشنبه 21 دی 1396 | 07:45 ب.ظ | نویسنده : محمد محمدی | نظرات

خبرگزاری فارس: شکست آل‌سعود در تشکیل ائتلاف ضدایرانی و صدور یک بیانیه توخالی/ قدرت نظامی ایران را دوباره آزمایش نکنید

از زمان اعدام شیخ نمر باقر النمر توسط رژیم آل سعود که اعتراضات گسترده‌ای را در کشورهای محتلف برانگیخت روابط ایران و عربستان وارد یک فاز کاملا جدید شد. به دنبال اعتراضات علیه این اقدام ریاض و حمله به سفارت و کنسولگری این کشور در ایران، حکام آل سعود از فرصت استفاده کرده و روابط میان دو کشور را به سمت تقابل مستقیم کشاندند تا بتوانند اهداف ضد ایرانی خود را که از مدتها پیش کلید زده بودند کامل کنند.

عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان هفته گذشته در اقدامی یک طرفه از قطع همه روابط دیپلماتیک عربستان با ایران خبر داد و ضمن فراخواندن دیپلماتهای سعودی سفیر و دیپلماتهای ایرانی را نیز از این کشور اخراج کرد. همزمان آل سعود تلاشها و فشارهای خود را به متحدان خود در منطقه و دیگر کشورها افزایش داد تا بتواند با قطع روابط سایر کشورها فشار علیه ایران را در مجامع بین‌المللی افزایش دهد.

تلاشهای گسترده عربستان در نهایت منجر به قطع روابط چند کشور درجه چندم با ایران شد. بحرین، جیبوتی و سودان کشورهایی بودند که دعوت ریاض را پذیرفتند و بدون فوت وقت روابط خود را با ایران قطع کردند. در این میان کشورهای عربی دیگر نظیر امارات متحده عربی، کویت، اردن و.. که عربستان انتظار زیادی از آنها داشت تنها به محکوم کردن حمله به سفارت ریاض در تهران بسنده کردند و از اقدام بیشتر خودداری کردند.

مقامات سعودی همچنین تلاش گسترده‌ای برای همراهی کشورهای نظیر پاکستان و امارات انجام دادند. محمد بن سلمان جانشین ولیعهد عربستان سعودی روز یکشنبه در جستجوی حمایت پاکستان در کشمکش کنونی دیپلماتیک با ایران، وارد اسلام آباد شد. او دومین مقام عالی رتبه سعودی بود که طی سه روز گذشته به پاکستان سفر کرده بود. پیش از او عادل الجبیر وزیر خارجه به همین منظور با نواز شریف نخست‌وزیر و دیگر مقامات پاکستانی جهت جلب پشتیبانی اسلام آباد در تقابل با تهران دیدار کرده بود. در پایان تلاش عربستان برای جلب حمایت اسلام آباد ناکام ماند و پاکستان حاضر به تغییر موضع مستقل خود در بحران بین تهران و ریاض نشد.

یک مقام ارشد وزارت خارجه پاکستان در این زمینه گفت: سیاست ما مشخص است. ما در تنش بین دو کشور اسلامی، بیطرف خواهیم ماند. اگرچه ما دخالت ایران در امور داخلی عربستان سعودی شامل واکنشش به اعدام شیخ نمر را محکوم می‌کنیم اما ما بخشی از تهاجم نظامی علیه کشوری در منطقه نخواهیم بود.

آل سعود حتی موفق نشد رضایت امارات متحده عربی برای قطع رابطه با ایران را جلب کند. دولت امارات برای خالی نبودن عریضه فقط حمله به سفارت ریاض در تهران را محکوم کرد و علیرغم اینکه وزیر خارجه این کشور اعلام کرد که در روابط تجاری میان ایران و امارات اغراق شده است اما آنها حاضر نشدند همین روابط را نیز قطع کنند.

البته این مساله نشان دهنده وزن سیاسی کم آل سعود و از سوی دیگر وزن سنگین ایران در معادلات و روابط منطقه‌ای است.

آل سعود به غیر از تلاشهای خستگی ناپذیر خود طی یک هفته گذشته برای متقاعد کردن کشورهای منطقه علیه ایران، چشم و امید زیادی به نشست کشورهای عضو اتحادیه عرب بسته بود تا بتواند ضربه آخر را محکمتر به ایران وارد کند و به غیر از میکرو استیت‌(کشور کوچک)هایی نظیر بحرین، جیبوتی و سودان کشورهای دیگری را نیز وارد کمپین ضدایرانی خود کند.

نشست اتحادیه عرب روز یک شنبه با حضور وزرای خارجه عضو این اتحادیه برگزار شد. وزرای خارجه اتحادیه عرب در پایان نشست خود با صدور بیانیه‌ای، ایران را «مداخله گر» در امور منطقه خوانده و این دخالت‌ها و همچنین حمله به سفارت عربستان در تهران را محکوم کردند. وزیر خارجه عربستان در این بیانیه مدعی شد که مواضع کشورهای عربی برای توقف تجاوزات ایرانی قوی و محکم است.

«عادل الجبیر» تاکید کرد که نشست امروز یک پیام روشنی برای ایران داشته است و آن این است که اتحادیه عرب با دخالت در امور کشورهای عضو این اتحادیه مخالف است.

با این حال این بیانیه ضدایرانی کاملا توخالی بود و نشان از شکست کامل ریاض در همراه کردن نزدیکترین متحدان خود علیه ایران بود. علیرغم اینکه عربستان طی چند روز گذشته کارزار جدی برای تشکیل ائتلاف علیه ایران به راه انداخته بود و احتمالا پولهای کلانی در این راه صرف کرده بود اما در این بیانیه هیچ اقدام عملی گنجانده نشده است و محتوای آن هیچ راهکار مشخصی را علیه ایران پیش بینی نکرده است.

کشورهایی مثل عراق و لبنان مخالفت جدی و آشکار خود را با بندهای این بیانیه اعلام کردند. ابراهیم جعفری وزیر خارجه عراق در توضیحاتی راجع به بیانیه پایانی نشست اتحادیه عرب درقاهره گفت: ما با بند مربوط به محکومیت دولت ایران، بخاطر حمله تظاهرکنندگان به سفارت سعودی در تهران مخالفت و اعلام کردیم که حمله چند شهروند را نباید به پای دولت ایران نوشت. نبیل العربی دبیر کل اتحادیه عرب نیز گفت: همه کشورهای عربی از موضع عربستان در قبال ایران حمایت کردند، اما عراق و لبنان موضعی دیگر دارند.

این در حالی است که به مواضع کشورهایی مانند «الجزایر» و «مغرب» در خصوص این بیانیه نیز اشاره‌ای نشده است. 



تاریخ : پنجشنبه 21 دی 1396 | 07:44 ب.ظ | نویسنده : محمد محمدی | نظرات


  • paper | فروش رپورتاژ آگهی دائمی | sales Reporter
  • رپورتاژآگهی | خبرهای جدید در راه است